พลีซิโอซอร์: อสูรกายใต้ทะเลยุคไดโนเสาร์

พลีซิโอซอร์คือใคร?

พลีซิโอซอร์ (Plesiosauria) เป็นกลุ่มสัตว์เลื้อยสัตว์น้ำที่สูญพันธุ์ไปแล้ว อาศัยอยู่ในมหาสมุทรทั่วโลกระหว่างยุคจูแรสซิกและยุคครีเทเชียส ราว 203 ล้านถึง 66 ล้านปีก่อน พลีซิโอซอร์มีลักษณะเด่นคือลำตัวกลมอ้วน คอยาวคล้ายงู และ ครีบทั้งสี่ข้างที่ทำให้มันว่ายน้ำได้อย่างคล่องแคล่ว

ลักษณะทางกายภาพที่โดดเด่น

พลีซิโอซอร์มีขนาดแตกต่างกันมาก — บางตัวยาวเพียง 1.5 เมตร ในขณะที่บางสายพันธุ์ยาวได้ถึง 15 เมตร ลำตัวกว้างและแบนราบเหมือนเต่าทะเล แต่มีคอยาวผิดปกติที่ประกอบด้วยกระดูกคอมากถึง 76 ชิ้นในบางสายพันธุ์

ครีบทั้งสี่ข้าง ทำหน้าที่เหมือนปีกนางเงือก — พลิกขึ้นลงเป็นจังหวะสม่ำเสมอเพื่อขับเคลื่อนร่างกายใต้น้ำ นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าพลีซิโอซอร์เคลื่อนที่ได้ช้ากว่านักล่าทางทะเลอื่น แต่ความคล่องตัวในการบังคับทิศทางที่ยอดเยี่ยมทำให้มันล่าเหยื่อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วิถีการล่าและการกินอาหาร

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าพลีซิโอซอร์เป็น นักล่าปลาและหมึกโบราณ โดยใช้คอยาวพุ่งศีรษะเข้าหาฝูงปลาเหมือนงู กะโหลกศีรษะที่มีขากรรไกรยาวและฟันแหลมคมช่วยจับเหยื่อที่พยายามหนี หลักฐานจากซากดึกดำบรรพ์บางชิ้นพบว่ามันกินปลาและหมึกเป็นอาหารหลัก

บางสายพันธุ์ เช่น พลีซิโอดอน (Plesiosaurus) มีคอสั้นกว่าและศีรษะใหญ่ — อาจหมายถึงการล่าเหยื่อที่ใหญ่กว่า ขณะที่สายพันธุ์อื่นมีคอยาวบางเหมาะกับการแทรกเข้าไปในโพรงหินเพื่อจับสัตว์น้ำขนาดเล็ก

ถิ่นที่อยู่และการค้นพบ

ซากดึกดำบรรพ์ของพลีซิโอซอร์พบได้ทั่วโลก ตั้งแต่ยุโรป อเมริกาเหนือ ไปจนถึงออสเตรเลีย ครีเทเชียสซี ทวีปอเมริกาเหนือเป็นแหล่งขุดค้นที่สำคัญ โดยเฉพาะรัฐแคนซัสที่เคยเป็นทะเลในยุคนั้น

ในประเทศไทย ยังไม่พบซากพลีซิโอซอร์โดยตรง แต่พบซากสัตว์ทะเลโบราณอื่นๆ เช่น ไอค์ไทโอซอร์และโมซาซอร์ในแหล่งตะกอนทางทะเล ซึ่งบ่งบอกว่าประเทศไทยในยุคไดโนเสาร์เคยจมอยู่ใต้ทะเลเก่า

พลีซิโอซอร์กับความเชื่อผิดๆ

หลายคนเข้าใจผิดว่าพลีซิโอซอร์เป็นไดโนเสาร์ แต่จริงๆ แล้วมันเป็น สัตว์เลื้อยสัตว์น้ำ ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกับสาหร่ายและเต่าทะเล ไม่ใช่ไดโนเสาร์ที่เดินบนบก ไดโนเสาร์แท้จริงนั้นมีขาตรงอยู่ใต้ลำตัว ส่วนพลีซิโอซอร์มีขาที่เปลี่ยนเป็นครีบ

ภาพยนตร์และสื่อบันเทิงมักวาดพลีซิโอซอร์ให้มีคอยาวมากเกินไป — ในความเป็นจริงคอของมันเคลื่อนไหวได้จำกัดกว่าที่เห็นในหนังมาก

ถ้าสนใจเรื่องราวของสัตว์ทะเลโบราณอื่นๆ ลองอ่านบทความเกี่ยวกับ โมซาซอร์ อสูรกายใต้ทะเลยุคครีเทเชียส หรือ ไครโอนอซอร์ นักล่าขากรรไกรยาว ได้เลย

คำค้นที่เกี่ยวข้อง

plesiosaur, ไดโนเสาร์ทางทะเล, ซากดึกดำบรรพ์ทางทะเล, สัตว์ดึกดำบรรพ์, ไดโนเสาร์โบราณ, ไอค์ไทโอซอร์, โมซาซอร์, ไครโอนอซอร์, marine reptile, fossil thailand